Chào bạn, tôi là Admin của Việt Nam Branding.
Trong những buổi tư vấn với doanh nghiệp SME, có một câu hỏi tôi gặp nhiều đến mức gần như tuần nào cũng nghe:
“Làm thương hiệu thì tốn khoảng bao nhiêu tiền?”
Thực ra, đây là một câu hỏi rất khó trả lời.
Bởi vì nó giống như hỏi:
“Xây một căn nhà hết bao nhiêu tiền?”
Có người xây nhà cấp 4 vài trăm triệu.
Có người xây biệt thự vài chục tỷ.
Cùng là nhà nhưng mục tiêu khác nhau, quy mô khác nhau và kỳ vọng hoàn toàn khác nhau.
Làm thương hiệu cũng vậy.
Không tồn tại một con số đúng cho tất cả doanh nghiệp.
Điều quan trọng hơn là bạn hiểu mình đang bỏ tiền vào đâu.
Đó là một khoản chi phí phải cắt giảm.
Hay là một khoản đầu tư giúp doanh nghiệp tăng trưởng trong nhiều năm tới.
- Sai lầm lớn nhất của SME: Xem Branding là một khoản chi phí
- Vấn đề không phải là chi bao nhiêu tiền
- Doanh nghiệp đang ở giai đoạn nào?
- Giai đoạn khởi nghiệp
- Giai đoạn tăng trưởng
- Giai đoạn mở rộng quy mô
- Một công thức tham khảo cho SME Việt
- Chi phí rẻ đôi khi là khoản chi đắt nhất
- Làm sao biết khoản đầu tư Branding có hiệu quả?
- Góc nhìn từ Việt Nam Branding
- Lời kết
Sai lầm lớn nhất của SME: Xem Branding là một khoản chi phí
Nhiều chủ doanh nghiệp khi bắt đầu xây dựng thương hiệu thường có xu hướng hỏi giá logo trước tiên.
Logo 3 triệu được không?
Logo 5 triệu có đẹp không?
Bộ nhận diện 10 triệu có đủ không?
Những câu hỏi đó không sai.
Nhưng nó cho thấy một vấn đề lớn hơn.
Đó là doanh nghiệp đang đồng nhất thương hiệu với thiết kế.
Trong khi thực tế, như chúng tôi đã phân tích trong bài Thương hiệu thực chất là gì?, thương hiệu không phải là logo.
Logo chỉ là phần nổi.
Thương hiệu là toàn bộ những gì khách hàng nghĩ, cảm nhận và ghi nhớ về doanh nghiệp của bạn.
Nếu chỉ nhìn Branding như một khoản tiền phải trả cho thiết kế, bạn sẽ luôn cảm thấy nó đắt.
Nhưng nếu nhìn Branding như một công cụ giúp bán hàng dễ hơn, tăng giá bán tốt hơn và giữ chân khách hàng lâu hơn, bạn sẽ bắt đầu nhìn nó như một khoản đầu tư.
Vấn đề không phải là chi bao nhiêu tiền
Tôi từng gặp hai doanh nghiệp trong cùng một ngành.
Một doanh nghiệp bỏ ra gần 200 triệu đồng để làm lại thương hiệu nhưng sau hai năm gần như không tạo ra thay đổi đáng kể.
Doanh nghiệp còn lại chỉ đầu tư khoảng 50 triệu đồng nhưng doanh số tăng trưởng mạnh.
Khác biệt nằm ở đâu?
Khác biệt nằm ở việc khoản tiền đó được sử dụng như thế nào.
Thương hiệu không phải cuộc thi xem ai tiêu nhiều tiền hơn.
Đó là cuộc chơi của chiến lược.
Một thương hiệu được định vị đúng sẽ tạo ra hiệu quả lớn hơn nhiều so với một bộ nhận diện đắt tiền nhưng không có định hướng rõ ràng.
Doanh nghiệp đang ở giai đoạn nào?
Khi tư vấn ngân sách thương hiệu, tôi thường không hỏi doanh thu trước.
Tôi hỏi doanh nghiệp đang ở giai đoạn nào.
Giai đoạn khởi nghiệp
Nếu doanh nghiệp mới thành lập, điều quan trọng nhất không phải là một bộ nhận diện hoành tráng.
Điều quan trọng là xác định:
- Khách hàng mục tiêu là ai.
- Doanh nghiệp khác biệt ở đâu.
- Thông điệp muốn truyền tải là gì.
- Hình ảnh có đủ chuyên nghiệp để tạo niềm tin hay chưa.
Ở giai đoạn này, ngân sách thường không cần quá lớn.
Nhưng cần đầu tư đúng chỗ.
Thà làm ít nhưng bài bản còn hơn làm nhiều nhưng chắp vá.
Giai đoạn tăng trưởng
Khi doanh nghiệp bắt đầu có doanh thu ổn định và muốn mở rộng thị trường, thương hiệu trở thành đòn bẩy tăng trưởng.
Lúc này doanh nghiệp cần đầu tư nhiều hơn cho:
- Định vị thương hiệu.
- Bộ nhận diện đồng bộ.
- Thông điệp truyền thông.
- Website.
- Trải nghiệm khách hàng.
- Nội dung thương hiệu.
Đây thường là giai đoạn mang lại tỷ lệ hoàn vốn cao nhất nếu được triển khai đúng cách.
Giai đoạn mở rộng quy mô
Khi doanh nghiệp bắt đầu phát triển hệ thống đại lý, chi nhánh hoặc mở rộng toàn quốc, thương hiệu không còn là lựa chọn.
Nó trở thành một hạ tầng kinh doanh.
Bởi lúc này doanh nghiệp cần đảm bảo mọi điểm tiếp xúc với khách hàng đều nhất quán.
Từ website, showroom, nhân viên bán hàng cho tới bao bì sản phẩm.
Một công thức tham khảo cho SME Việt
Không có con số cố định cho mọi doanh nghiệp.
Tuy nhiên, theo kinh nghiệm thực tế, các SME có thể tham khảo tỷ lệ sau:
| Giai đoạn | Ngân sách thương hiệu đề xuất |
| Khởi nghiệp | 10% – 15% vốn đầu tư ban đầu |
| Đang tăng trưởng | 5% – 10% doanh thu hằng năm |
| Mở rộng quy mô | 5% – 15% ngân sách phát triển thị trường |
Dĩ nhiên đây chỉ là tỷ lệ tham khảo.
Quan trọng hơn là doanh nghiệp phải xác định rõ mục tiêu.
Bạn muốn tăng nhận biết thương hiệu?
Muốn tăng giá bán?
Muốn mở rộng thị trường?
Mỗi mục tiêu sẽ có cấu trúc đầu tư hoàn toàn khác nhau.
Chi phí rẻ đôi khi là khoản chi đắt nhất
Một thực tế khá phổ biến tại Việt Nam là doanh nghiệp cố gắng tiết kiệm bằng cách chọn giải pháp rẻ nhất.
Logo vài trăm nghìn.
Website vài triệu.
Thiết kế bao bì làm cho có.
Lúc đầu tưởng như tiết kiệm được tiền.
Nhưng vài năm sau phải làm lại toàn bộ.
Tổng chi phí thường cao hơn rất nhiều.
Tôi từng gặp doanh nghiệp thay logo tới ba lần trong vòng bốn năm.
Mỗi lần thay đổi lại phải sửa website, catalogue, bảng hiệu, đồng phục và tài liệu bán hàng.
Số tiền bỏ ra cuối cùng còn lớn hơn rất nhiều so với việc đầu tư bài bản ngay từ đầu.
Làm sao biết khoản đầu tư Branding có hiệu quả?
Đây là câu hỏi hoàn toàn hợp lý.
Bởi không ai muốn bỏ tiền mà không biết mình nhận lại điều gì.
May mắn là thương hiệu hoàn toàn có thể đo lường được.
Chúng tôi đã phân tích rất kỹ trong bài ROI của Branding.
Một khoản đầu tư thương hiệu hiệu quả thường tạo ra:
- Tăng tỷ lệ khách hàng quay lại.
- Tăng khả năng giới thiệu tự nhiên.
- Giảm chi phí quảng cáo.
- Tăng tỷ lệ chuyển đổi.
- Tăng khả năng bán với giá cao hơn.
- Tăng giá trị doanh nghiệp trong dài hạn.
Đây đều là những chỉ số có thể theo dõi và đo lường được.
Góc nhìn từ Việt Nam Branding
Nếu có một lời khuyên duy nhất dành cho SME Việt về ngân sách thương hiệu, tôi sẽ nói thế này:
Đừng hỏi làm thương hiệu tốn bao nhiêu tiền.
Hãy hỏi thương hiệu có thể giúp doanh nghiệp bạn tạo ra bao nhiêu giá trị.
Một thương hiệu mạnh không giúp bạn bán hàng trong một ngày.
Nhưng nó có thể giúp bạn bán hàng dễ hơn trong suốt nhiều năm.
Nó giúp khách hàng tin tưởng hơn.
Giúp doanh nghiệp chống lại cuộc chiến giảm giá.
Giúp bạn xây dựng tài sản vô hình nhưng cực kỳ giá trị.
Đó chính là điều mà chúng tôi đã chia sẻ trong bài Tài sản thương hiệu (Brand Equity).
Những doanh nghiệp lớn nhất thế giới không được định giá cao vì nhà xưởng.
Họ được định giá cao vì thương hiệu.
Lời kết
Ngân sách làm thương hiệu không nên được quyết định bằng câu hỏi:
“Làm rẻ nhất là bao nhiêu?”
Mà nên được quyết định bằng câu hỏi:
“Doanh nghiệp muốn trở thành ai trong 5 năm tới?”
Bởi thương hiệu luôn đi trước tăng trưởng.
Nếu bạn đang xây dựng một doanh nghiệp nghiêm túc, hãy đầu tư cho thương hiệu một cách nghiêm túc.
Không cần chi tiêu lãng phí.
Nhưng cũng đừng tiết kiệm ở những thứ quyết định cách khách hàng nhìn nhận doanh nghiệp của bạn.
Bởi cuối cùng, thứ khách hàng mua không chỉ là sản phẩm.
Họ mua niềm tin.
Và thương hiệu chính là nơi niềm tin đó được tạo ra.
