- Sự khác biệt giữa PR (Quan hệ công chúng) và Branding: Hai khái niệm thường bị nhầm lẫn
- PR là gì?
- Branding là gì?
- Một ví dụ dễ hiểu về PR và Branding
- PR tạo ra sự chú ý, Branding tạo ra sự ghi nhớ
- PR có thể tạo danh tiếng, nhưng Branding mới tạo niềm tin
- Khi nào doanh nghiệp nên làm PR?
- Khi nào doanh nghiệp nên tập trung vào Branding?
- PR và Branding nên phối hợp với nhau như thế nào?
- Góc nhìn từ Việt Nam Branding
- Lời kết
Sự khác biệt giữa PR (Quan hệ công chúng) và Branding: Hai khái niệm thường bị nhầm lẫn
Chào bạn, tôi là Admin của Việt Nam Branding.
Nếu có một câu hỏi tôi thường xuyên nhận được từ các chủ doanh nghiệp SME thì đó là:
“Làm PR có phải là làm thương hiệu không?”
Hoặc:
“Doanh nghiệp tôi xuất hiện trên báo chí liên tục rồi, như vậy đã xây dựng thương hiệu thành công chưa?”
Đây là một sự nhầm lẫn khá phổ biến.
Nhiều người xem PR và Branding là một. Thậm chí có doanh nghiệp đầu tư rất nhiều tiền để xuất hiện trên truyền thông nhưng sau nhiều năm vẫn không xây dựng được một thương hiệu mạnh.
Ngược lại, có những thương hiệu không xuất hiện quá nhiều trên báo chí nhưng vẫn sở hữu lượng khách hàng trung thành đáng mơ ước.
Lý do nằm ở chỗ:
PR và Branding có liên quan mật thiết với nhau, nhưng chúng không phải là một.
Hiểu đúng mối quan hệ này sẽ giúp doanh nghiệp sử dụng ngân sách hiệu quả hơn và tránh được những kỳ vọng sai lầm trong quá trình phát triển thương hiệu.
PR là gì?
PR (Public Relations) hay Quan hệ công chúng là tập hợp các hoạt động nhằm xây dựng và duy trì hình ảnh tích cực của doanh nghiệp trong mắt công chúng.
Công chúng ở đây không chỉ bao gồm khách hàng.
Mà còn có:
- Báo chí.
- Đối tác.
- Nhà đầu tư.
- Cộng đồng.
- Cơ quan quản lý.
- Nhân viên trong doanh nghiệp.
Mục tiêu của PR là tạo ra sự thiện cảm, sự tin tưởng và những góc nhìn tích cực về doanh nghiệp.
Các hoạt động PR thường gặp bao gồm:
- Thông cáo báo chí.
- Phỏng vấn truyền thông.
- Tổ chức sự kiện.
- Tài trợ cộng đồng.
- Hoạt động CSR.
- Xử lý khủng hoảng truyền thông.
Nói đơn giản, PR giúp doanh nghiệp xây dựng danh tiếng trước công chúng.
Branding là gì?
Trong khi đó, Branding có phạm vi rộng hơn rất nhiều.
Nếu PR tập trung vào hình ảnh mà công chúng nhìn thấy, thì Branding tập trung vào toàn bộ cảm nhận mà khách hàng lưu giữ trong tâm trí.
Đó là lý do chúng tôi từng chia sẻ trong bài Thương hiệu thực chất không phải là cái logo rằng thương hiệu không nằm trên biển hiệu hay danh thiếp.
Thương hiệu tồn tại trong nhận thức của khách hàng.
Branding bao gồm:
- Định vị thương hiệu.
- Giá trị cốt lõi.
- Tính cách thương hiệu.
- Thông điệp truyền thông.
- Trải nghiệm khách hàng.
- Nhận diện hình ảnh.
- Danh tiếng doanh nghiệp.
- Niềm tin thương hiệu.
Nói cách khác:
PR là một công cụ.
Branding là chiến lược tổng thể.
Một ví dụ dễ hiểu về PR và Branding
Hãy tưởng tượng thương hiệu giống như một con người.
Branding chính là tính cách của người đó.
Họ là ai.
Họ tin vào điều gì.
Họ cư xử như thế nào.
Họ muốn được nhớ đến vì điều gì.
Trong khi đó, PR giống như cách người đó giao tiếp với xã hội.
Cách họ xuất hiện trước đám đông.
Cách họ phát biểu.
Cách họ xử lý các mối quan hệ.
Một người có thể nói chuyện rất hay.
Nhưng nếu tính cách không đáng tin thì mọi người cuối cùng vẫn sẽ rời bỏ họ.
Thương hiệu cũng vậy.
Báo chí có thể giúp doanh nghiệp nổi tiếng nhanh hơn.
Nhưng chỉ Branding mới giúp doanh nghiệp được yêu thích và ghi nhớ lâu dài.
PR tạo ra sự chú ý, Branding tạo ra sự ghi nhớ
Đây là điểm khác biệt quan trọng nhất.
PR thường hướng tới việc tạo ra sự chú ý.
Một bài báo.
Một sự kiện.
Một chiến dịch cộng đồng.
Tất cả đều giúp nhiều người biết đến doanh nghiệp hơn.
Nhưng biết đến chưa đồng nghĩa với việc lựa chọn.
Branding mới là yếu tố khiến khách hàng nhớ đến bạn khi phát sinh nhu cầu.
Đó chính là lý do các thương hiệu mạnh luôn đầu tư rất lớn vào việc xây dựng Brand Awareness (Nhận biết thương hiệu) và tiến tới vị trí Top of Mind trong tâm trí khách hàng.
Nói cách khác:
PR giúp khách hàng biết bạn tồn tại.
Branding giúp khách hàng nhớ bạn là ai.
PR có thể tạo danh tiếng, nhưng Branding mới tạo niềm tin
Một doanh nghiệp hoàn toàn có thể xuất hiện liên tục trên báo chí.
Nhưng nếu sản phẩm kém chất lượng.
Dịch vụ không tốt.
Cam kết không được thực hiện.
Thì niềm tin vẫn sẽ sụp đổ.
Niềm tin không được xây dựng bằng bài báo.
Niềm tin được xây dựng bằng trải nghiệm thực tế.
Đó là lý do trong bài Brand Trust (Niềm tin thương hiệu), chúng tôi đã nhấn mạnh rằng khách hàng ngày nay tin vào trải nghiệm nhiều hơn tin vào quảng cáo.
PR có thể giúp tạo ra cơ hội tiếp cận.
Nhưng Branding mới là thứ giữ chân khách hàng ở lại.
Khi nào doanh nghiệp nên làm PR?
PR đặc biệt hiệu quả trong những trường hợp sau:
- Ra mắt doanh nghiệp mới.
- Ra mắt sản phẩm mới.
- Mở rộng thị trường.
- Xây dựng hình ảnh chuyên gia.
- Tăng độ phủ truyền thông.
- Xử lý khủng hoảng.
PR giúp khuếch đại câu chuyện thương hiệu đến với nhiều người hơn.
Nhưng điều kiện tiên quyết là doanh nghiệp phải có một câu chuyện đủ tốt để kể.
Khi nào doanh nghiệp nên tập trung vào Branding?
Câu trả lời là:
Ngay từ ngày đầu tiên.
Branding không phải việc dành cho doanh nghiệp lớn.
Branding là việc xác định bạn sẽ được khách hàng nhớ đến như thế nào.
Một doanh nghiệp nhỏ cũng cần:
- Xác định khách hàng mục tiêu.
- Xác định định vị thương hiệu.
- Xây dựng thông điệp rõ ràng.
- Tạo trải nghiệm nhất quán.
- Xây dựng niềm tin lâu dài.
Nếu không có nền tảng Branding, mọi hoạt động PR chỉ giống như việc đổ thêm nhiên liệu vào một chiếc xe chưa có động cơ.
PR và Branding nên phối hợp với nhau như thế nào?
Trong thực tế, PR và Branding không đối lập nhau.
Ngược lại, chúng bổ trợ cho nhau rất mạnh.
Branding tạo ra bản sắc.
PR giúp lan tỏa bản sắc đó.
Branding xác định doanh nghiệp muốn được nhớ đến vì điều gì.
PR giúp kể câu chuyện đó tới công chúng.
Branding tạo ra giá trị.
PR giúp nhiều người nhìn thấy giá trị đó hơn.
Một chiến lược thương hiệu hiệu quả luôn cần cả hai yếu tố.
Nhưng Branding phải là nền móng.
PR là công cụ khuếch đại.
Góc nhìn từ Việt Nam Branding
Tôi từng gặp nhiều doanh nghiệp đầu tư hàng trăm triệu đồng cho các chiến dịch PR.
Xuất hiện trên rất nhiều trang báo lớn.
Nhưng sau vài tháng, khách hàng vẫn không nhớ họ khác biệt ở điểm nào.
Lý do rất đơn giản.
Doanh nghiệp chỉ chăm chăm xuất hiện.
Nhưng chưa xây dựng được bản sắc thương hiệu rõ ràng.
Ngược lại, có những SME gần như không lên báo.
Nhưng nhờ định vị đúng và phục vụ khách hàng rất tốt, họ vẫn sở hữu lượng khách hàng trung thành đáng mơ ước.
Đó là sức mạnh của Branding.
Nó không tạo ra hiệu ứng ồn ào ngay lập tức.
Nhưng tạo ra giá trị bền vững trong nhiều năm.
Lời kết
PR và Branding không phải là hai khái niệm thay thế cho nhau.
PR giúp thương hiệu được nhìn thấy.
Branding giúp thương hiệu được ghi nhớ.
PR tạo ra sự chú ý.
Branding tạo ra sự lựa chọn.
PR có thể khiến khách hàng biết đến bạn.
Nhưng Branding mới khiến họ tin tưởng và quay lại.
Vì vậy, nếu doanh nghiệp chỉ có ngân sách cho một việc duy nhất trong giai đoạn đầu, tôi luôn khuyên hãy xây dựng nền tảng thương hiệu trước.
Khi bản sắc đã rõ ràng, định vị đã đúng và trải nghiệm đã nhất quán, PR sẽ phát huy hiệu quả mạnh mẽ hơn rất nhiều.
Bởi cuối cùng, điều quan trọng không phải là có bao nhiêu người nhìn thấy thương hiệu của bạn.
Mà là có bao nhiêu người thực sự nhớ và tin tưởng thương hiệu đó.
